Tarihin En Huzursuz Edici Askerî Taktiklerinden Biri: MAD

 Tarihin En Huzursuz Edici Askerî Taktiklerinden Biri: MAD
Okunuyor Tarihin En Huzursuz Edici Askerî Taktiklerinden Biri: MAD

Putin geçtiğimiz günlerde ülkesinin nükleer güçlerini alarma geçirdi. Bu elbette nükleer bombaları etkin edeceği manasına gelmiyor lakin huzursuz edici bir hareket olduğu gün üzere ortada. Keza “Dışarıdan müdahale etmeyi düşünen herkes bilsin, bunu yaparsanız tarihinizde yaşadığınız her şeyden daha büyük bir bedel ödersiniz.” diyerek tehditkar bir açıklamada bulunmuştu.

İlgili İçerikler:

Putin sağı, solu belirli olmayan biri. Bu yüzden nükleer düğmeye basma ihtimalinden korkuluyor. Basarsa neler olacağına dair teoriler medyada sıkça konuşuluyor ama niyeti bile makus olan bu ihtimalin “en azından çok süratli bir kararla gerçekleşmemesini sağlayan yahut hiçbir vakit gerçekleşmemesini sağlayacak olan” eski bir askerî doktrin, Putin ve onun gibilerinin istikrarını müdafaada hayli tesirli.

Karşılıklı Garantili İmha (Mutually Assured Destriuction) doktrini, nükleer silahlara sahip iki yahut daha çok tarafın birbirlerini tümüyle ortadan kaldırmasının önüne geçmek ismine uygulanan askerî bir strateji ve ulusal güvenlik siyasetidir.

Bu doktrin, güçlü silahlar kullanma ihtimali bulunan düşmana karşı tıpkı güçte silah kullanma tehdidinin bulunmasının bu silahların kullanılmasını engellediğini belirten “Nükleer Caydırıcılık Teorisi”ne dayanır. Böylelikle hiçbir taraf ne saldırma yüreğine kalkışır ne de silahsızlanma teşebbüsünde bulunur.

  • Fark ettiyseniz, tabirin İngilizce kısaltması olan MAD, “çılgın” manasına gelir.

Bu durum ünlü matematikçi John Nash’in Oyun Teorisi’nin en değerli araçlarından biri olan bir “Nash Dengesi” cinsidir.

Nash İstikrarı, oyuncuların belirli özellikler taşıyan strateji seçimlerine verilen isimdir. Bir oyunda her oyuncunun birebir eylemi/seçimi yaptığını düşünelim. Bir oyuncu için seçilmiş hareket, başka oyuncuların seçtikleri aksiyon gözetildiğinde oynanabilecek (getiri anlamında) en âlâ hareket ise ve bu durum başka tüm oyuncular için de geçerliyse bu durumun bir Nash İstikrarı oluşturduğundan kelam edilebilir.

Nükleer caydırıcılık, Soğuk Savaş devrinde ortaya çıktı ve Soğuk Savaş’ın kızışmasını önlemeye yardımcı oldu.

II. Dünya Savaşı’nın akabinde, Truman idaresi nükleer silahların kullanımı konusunda kararsızdı ve bunları bir askerî cephaneliğin kesimi olmaktan çok terör silahları olarak görüyordu.

ABD hava kuvvetleri, birinci başlarda komünist Çin’den gelebilecek ek tehditlere karşı nükleer silah kullanmaya devam etmek istedi. ABD’nin Eisenhower idaresi bu politikayı misyon mühleti boyunca uyguladı ve 1953’te sayısı 1.000 olan silah stoğunu 1961’de 18.000’e kadar yükseltti.

Nükleer silahlanmanın önünün alınamadığı anlaşılınca ve akla, hayale gelmeyecek bir yıkımın olabileceği fark edilince taraflar MAD’in barışı sağlamanın en âlâ yolu olduğu konusunda fikir birliğine vardılar. Şimdiye kadar uygulamaya konulan en huzursuz edici pragmatik fikirlerden biri işe yaradı ve taraflar birbirine saldırmanın mantıksızlığı konusunda ikna oldular.

Ama taraflar hâlâ kuşkucu olmaya devam etti. Ortalarından biri çok tesirli bir hücum tekniği geliştirip düşmanının karşılık bile veremeyeceği süratte onu yok edebilir miydi?

Stanley Kubrick’in yönettiği Dr. Strangelove (1964), bu mevzuyu ele alan bir kara güldürü.

MAD taraftarları bu yeteneğin elde edilmiş olabileceğinden korkuyorlardı. ABD’nin başına Ronald Reagan gelince işin rengi değişti. Reagan, ülkesini mümkün bir nükleer tehlikeye karşı korumak için füze savunma sistemi kurmaya karar verdi.

MAD’in de tesiriyle kısmen bir füze savunması eksikliği doğmuştu. ABD’nin müttefikleri bile bunun tehlikeli olduğunu ve MAD’in getirdiği barışı istikrarsızlaştıracağını düşünüyorlardı. O periyotta ABD, teknolojiye yatırım yapabiliyorken SSCB ise buna yetişmekte zorlanıyordu.

Bu durum, Gorbaçov’un Soğuk Savaş’ı sona erdirme kararının bir nedeni olarak gösteriliyor. Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte MAD etkin bir siyasetten fazla art plan tehdidine dönüştü, yeniden de içinde bulunduğumuz günlerde dahi kendisini hissettirmeye devam ediyor.

Bununla birlikte, nükleer silahların caydırıcı olarak kullanılması tartışmalı bir bahis olmaya devam ediyor.

Bu doktrin her ne kadar değerli bir dengeyi sağlıyor olsa da Putin, “bunu asla yapmaz” denilen şeyleri yaptı: Kırım’ı ilhak etme, Donbas’ta savaş başlatma, Ukrayna’yı işgal etme. Bu yüzden artık kimse “Asla nükleere başvurmaz” demiyor, bunun yerine “UMARIZ Kİ asla nükleere başvurmaz” diyor.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5, 6

Pekala bir nükleer bomba atılırsa neler yaşarız? Yanıtı buradaki videomuzda:

Bu Yazı İçin Ne Düşünüyorsun?

Yorum Yap
Giriş Yap
Yazı Ekle