Radyoyu Kim, Ne Vakit İcat Etti?

 Radyoyu Kim, Ne Vakit İcat Etti?
Okunuyor Radyoyu Kim, Ne Vakit İcat Etti?

Bugün artık telefonlarımız, akıllı aygıtlarımız ve internet irtibatımız var. Fakat uzun yıllar boyunca başta bağlantı kurmak olmak üzere pek çok bahiste en büyük yardımcımız radyolardı. Bugün bile pek çok kıymetli kurum radyo dalgalarını kullanıyor. Zira radyo denilince aklımıza sadece haber almak ya da eğlenmek gelse bile aslında radyo dediğimiz aygıt, irtibat kurmak için geliştirilmiştir.

İlgili İçerikler:

Koca koca dünya savaşları boyunca asker ve devlet adamları radyo dalgaları aracılığıyla bağlantı kurdular. Sivil halk, televizyon olduğu periyotta bile her vakit radyonun başındaydı zira radyo dalgaları birden fazla vakit daha sağlıklı bir akış sağlıyordu. Radyonun mucidi olarak kabul edilmese bile bu icadın gerisinde da boynu bükük bilim insanımız Nikola Tesla var. Radyoyu kim, ne vakit icat etti gelin biraz daha yakından inceleyelim…

Radyonun icadının ardında onlarca yılın birikimi var:

1800’lü yıllarda beşerler telgraf sistemi sayesinde kablolu bağlantının bir formda mümkün olduğunu görmüşlerdi. 1860’lı yıllara geldiğimizde İskoç fizikçi James Clerk Maxwell, radyo dalgalarının varlığını öngördü. Bunun manası, kablosuz irtibatın mümkün olabileceğiydi.

1866 yılına geldiğimizde Alman fizikçi Heinrich Rudolph Hertz, kendi ismini verdiği radyo dalgalarını resmen keşfetmiş oldu. 1886 yılında Amerikalı mucit Mahlon Loomis, kablosuz telgraf sisteminin mümkün olduğunu ortaya çıkardı. Radyonun icadı an sıkıntısıydı.

Tesla’nın attığı birinci adımı Marconi tamamladı:

Bugün kullandığımız pek çok teknolojinin temelini atmasına karşın bir türlü değeri bilinmeyen Amerikali mucit Nikola Tesla, Amerika Birleşik Devletleri’nin Missouri eyaletinin St. Louis bölgesinde 1893 yılında birinci sefer tam olarak çalışan bir radyo tanıttı.

Tesla’nın tanıtımdan iki yıl sonra 1895 yılında İtalyan mucit Guglielmo Marconi, birinci radyo sinyallerini İtalya’ya gönderdi ve oradan sinyal aldı. Marconi 1986 yılında kablosuz telgrafın patentini aldı. Tesla ise 1900 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde radyonun patentini aldı lakin bu karar 1943 yılında iptal edilerek radyonun mucidi Marconi kabul edildi zira Atlantik Okyanusu’nu aşan birinci radyo dalgalarını Marconi göndermişti.

Kablosuz telefon çalışmalarıyla tanınan Amerikalı mucit Nathan Stubblefield, 1908 yılında kablosuz bir radyo vericisinin patentini aldı. Başlar biraz karışmış olabilir. Radyonun resmi mucidi Guglielmo Marconi’dir. Fakat radyonun tek bir kişi tarafından icat edildiğini düşünmek bir yanılgıdır.

Radyonun birinci yılları hayli hareketli geçti:

Elektrik akımının ileri hareketi radyo dalgalarını açığa çıkartır. Radyo dalgaları saniyede 300 bin kilometre süratle dağılırlar. Günümüzde bu dalgalar antenler aracılığıyla iletiliyor. Lakin radyonun birinci yıllarında bu dalgalar bir kıvılcım üzere havaya sıçrayan elektrik akımları ile üretiliyordu.

Marconi birinci kere 1899 yılında İngiliz Kanalı boyunca, 1901 yılında ise İngiltere’den Newfoundland’a kablosuz sinyal gönderdi. 1903 yılında ABD Lideri Theodore Roosevelt ile İngiltere Hükümdarı VII. Edward ortasında Marconi’nin icat ettiği bir istasyon üzerinden kablosuz sohbet gerçekleşti.

Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte radyo sinyalleri denizciler ortasında mors alfabesi aktarmanın en süratli yolu olarak kullanıldı. Radyo sinyalleri sırf denizciler ortasında kullanılmadı. Tüm askeri birlikler ortasında sağlanan bağlantının temeli radyo sinyalleriydi. Savaş sinemalarında sırtında büyük bir verici taşıyan askeri haberciyi hepimiz hatırlıyoruz.

Radyo meskenlere girmeye başlıyor:

Birinci Dünya Savaşı’nın kanlı ortamı bitip de sivil hayat yine başlayınca askeri eserler halk tarafından kullanılmaya başladı. Bunlardan en kıymetlisi elbette radyoydu. Lakin konutlara giren radyo irtibat emeliyle değil, haber almak ve eğlenmek maksadıyla kullanıldı. Bu gayeyle kurulan birinci radyo kanalı BBC oldu.

BBC’den sonra 1922 yılında CBS ve NBC yayın hayatına başladı. Çok geçmeden 1923 yılında birinci radyo reklamı yayınlandı. 1933 yılında ise radyo için ihtilal niteliğinde olan FM çalışmaları başlatıldı. Böylelikle yayınlardaki parazit minimuma indirilerek ses kalitesi arttırıldı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında televizyon yaygınlaşmış olmasına karşın halk hala en kıymetli haberleri radyodan alıyordu. Televizyon yayınlarının taammüden ya da arıza nedeniyle sık sık kesiliyor olması, radyoyu her vakit tanınan tutuyordu. Lakin hepimizin bildiği üzere savaş bulutları dağıldıktan ve televizyon yayınları gelişmeye başladıktan sonra radyo giderek kayboldu.

Günümüzde radyo:

Artık zannetmiyoruz ki kimse konutundaki eski pilli radyoyu dinliyor olsun. Fakat sadece sese dayalı içerik tüketmenin modası asla geçmiyor. Bilhassa otomobil kullanırken şoförlerin büyük kısmı FM radyo dinliyor. İnternet üzerinden yayın yapan radyoların sayısı da hiç az değil. Podcastler için bile radyonun torunlarıdır demek yanlış olmaz.

Radyonun haber alma ve eğlendirme vazifesi biraz geri plana atılmış olsa bile biliyoruz ki pek çok teknolojik eser hala temel bağlantı sistemlerini radyo dalgaları üzerinden yürütüyor. NASA’nın kullandığı pek çok uzay aracı bile hala temel irtibatını radyo dalgaları üzerinden sağlıyor.

Türkiye’de radyo:

Türkiye Cumhuriyeti’nin birinci yıllarında pek çok kişi radyoya karşı olsa da kurucumuz Mustafa Kemal Atatürk bunun bir mecburilik olduğunu söyleyerek çalışmaları başlattı. Tarihler 6 Mayıs 1927’yi gösterdiğinde birinci Türkçe radyo yayını TRT İstanbul Radyoevi’nde yapıldı. Ankara’daki birinci yayın ise birebir yılın Kasım ayında yapıldı. Tüm Türkiye’de radyonun dinlenebilir olması fakat 1970’li yıllarda gerçekleşti.

Artık modası geçmiş olsa bile bugünün teknolojisinin temeli olan radyoyu kim, ne vakit icat etti sorularını yanıtladık ve bu eşsiz icadın tarihî seyahatinden bahsettik. Radyo ile aranız nasıl? Fikirlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.

Bu Yazı İçin Ne Düşünüyorsun?

Yorum Yap
Giriş Yap
Yazı Ekle