Neden Daha Çok Para Basıp Daha Kolay Zenginleşmiyoruz?

 Neden Daha Çok Para Basıp Daha Kolay Zenginleşmiyoruz?
Okunuyor Neden Daha Çok Para Basıp Daha Kolay Zenginleşmiyoruz?

Ülkemizde para basma yetkisi Merkez Bankası’na aittir. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), Türk Lirası basma yetkisini elinde bulundumakla birlikte; devlet ismine para ihraç edebilen, faiz de dahil olmak üzere para siyasetine istikamet veren ve kanunlara nazaran BAĞIMSIZ bir kurumdur.

İlgili İçerikler:

TCMB’nin tarihine kısaca bakacak olursak; Osmanlı Devleti’nin para siyaseti İngiliz sermayesi ile kurulan Osmanlı Bankası’na emanetti. Cumhuriyet’in kuruluşu ile Osmanlı Bankası’nın ulusallaştırılması gündeme geldi lakin periyodun maddi kaideleri ile bu mümkün olmayınca; birinci evvel Osmanlı Bankası’nın yetkilerini Türkiye İş Bankası’na devretme fikri ortaya atıldı. Lakin bağımsız bir kurum olmayan Türkiye İş Bankası’na yetki evresi fikrinden vazgeçilmiş ve büsbütün bağımsız bir halde TCMB kurulmuştur. Günümüze kadar yaşanan çeşitli gelişmeler ile kimi yetkileri Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)’na devredilmiş olsa da TCMB bugün hala ülkemizdeki para konusunda en yetkili kurumdur.

Merkez Bankası neden daha çok para basmıyor?

Dolar’ın 10 liraya dayandığı ve alım gücümüzün günden güne eridiği bugünlerde hepimizin aklına vakit zaman “Merkez Bankası günde 1 ünite para yerine 2 ünite para bassa ve bununla birlikte de cebimize bir para yerine iki para girse; istediğimiz eserleri daha kolay alabilsek” dediğimiz illaki olmuştur.

Çocukluğumuzdan beri aklımızı gıdıklayan bu olay maalesef pek mümkün değil. Öncelikle Merkez Bankası’nın bastığı her para (emisyon) için karşılığında bir şey göstermesi gerekiyor. Dünya genelinde de bu karşılık altın ile temsil edilir. Örneğin bugün Merkez Bankası 20 lira basıyorsa, 20 lira karşılığında altın rezervi göstermelidir. Yani ne kadar ekmek, o kadar köfte. O denli 20 liralık altın karşılığında 200 lira basayım, halkım da refah içinde yaşasın diye bir şey yok, maalesef.

Olur da Merkez Bankası gereğinden fazla yani karşılıksız para basarsa ne olur?

Bugün 20 lira pahasında bir altın rezervimiz varken 200 liralık para basarsak, yapmış olacağımız tek şey hiperenflasyon yaratmaktır. Yani 1 lira olan ekmeğin fiyatının 10 lira olması üzere. Tarihte bu yanılgıyı yapan devletler de oldu. En ünlü örnek ise Birinci Dünya Savaşı’ndan mağlup ayrılan Almanya’nın savaş borçlarını karşılıksız para basarak ödemeye çalışmasıdır.

1923 yılında Almanya’da yaşanan bu olay sonucunda yalnızca günlük enflasyon %23 düzeylerini buldu. Yani o periyot Almanya’da yaşayan bir insanın cebindeki para her gün %23 kıymet kaybediyordu, öteki bir deyişle tüm eserlere her gün %23 artırım geliyordu. Almanya’da bu devirde enflasyon %29500’ü görmüştür. Ocak ayında 250 Mark’a satılan bir ekmek, yıl sonunda 200 milyon Mark’a satılmıştı. Olur da ülkemizde bir gün Merkez Bankası gereğinden fazla para basarsa tıpkı olay bizim ülkemizde de gerçekleşecektir.

Pekala Türk Lirası nasıl daha değerli bir para ünitesine dönüşür?

Birtakım iktisat müellifleri televizyon programlarında TCMB’nin dolar alıp satarak iktisadımızı yükselteceğini anlatsa da bu denenmiş ve günübirlik atılımlar ekonomimize daha çok ziyan veriyor. Artık anladığınız üzere daha çok para basa basabilmemiz için, daha çok üretim sağlamamız lazım. Ayrıyeten daha çok para basmak kalıcı tahlil de sunmuyor. Önemli olan çok para ile çok eser almak değil, az para ile çok eser alabilmektir. Bu da güçlü ve tertipli bir iktisat ile mümkün. Yani kısaca ihracat oranımızı artırıp, ithalat oranımızı asgarî düzeye indirmemiz lazım. İktisatta bu tip kalıcı tahlillere kısaca yapısal ıslahat ismi verilmektedir. İtimat veren bir yargı, başka devletlerle uygun bağlar, tam uygulanan bir demokrasi, beyin göçü veren değil alan bir ülke ise yapısal reformanların olmazsa olmazlarıdır.

Bu Yazı İçin Ne Düşünüyorsun?

Yorum Yap
Giriş Yap
Yazı Ekle