Farklı Bir Psikoloji Hadisesi: Aveyron’un Yabanî Çocuğu

 Farklı Bir Psikoloji Hadisesi: Aveyron’un Yabanî Çocuğu
Okunuyor Farklı Bir Psikoloji Hadisesi: Aveyron’un Yabanî Çocuğu

Toplumun çöküşüyle ilgili deneyler, kişilik bölünmeleriyle ilgili deneyler, güç ve otoritenin karakter üzerindeki tesirine dair deneyler… Tarih, insan tabiatını anlamaya yönelik birbirinden dayanılmaz deneylerle dolu. “Aveyron’un Yabanî Çocuğu” her ne kadar tam olarak bir deney olmasa da, psikolojinin mihenk taşlarından biri haline gelmiş bir karakter.

İlgili İçerikler:

İnsan irtibatından büsbütün mahrum büyümüş bir çocuğun başrolünde olduğu enteresan olay, insanın gelişiminde hayatın erken evrelerinin sandığımızdan çok daha kritik olabileceğini gözler önüne koyuyor. Psikoloji bilimiyle ilgilenenler tarafından yüzyıllar sonra bile mercek altında tutulmaya devam edilen bu olaylar dizisi, 1797 yılında Fransa’nın Lacaune isimli bir köyünün yakınlarındaki ormanlık alanda başlıyor.

Yerliler, üstü başı kir içinde olan çırılçıplak bir erkek çocuğu buluyorlar.

Ağzını adeta bıçak açmayan ve saldırgan hareketleriyle kimseyi yanına kolay kolay yaklaştırmayan çocuk, kısa müddette ilgi odağı haline geliyor. Lakin bu birinci tanışma faslı, çocuğun kısa bir müddet sonra köyden kaçıp ormanda kayıplara karışmasının akabinde son buluyor. Uzun bir müddet boyunca izi sürülemeyen Victor, bir sene sonra tıpkı bölgede üç kişi tarafından tekrar yakalanıyor.

Bu kere Victor’a bir hafta boyunca en hoş formda bakılıyor.

Karnı doyurulan, sıcacık giysiler giydirilen ve bir hoş temizlenen Victor, ilgiden mutlu kalmamış olacak ki, köylülerin tüm ehlileştirme gayretlerine karşın bir kere daha köyden kaçıyor. Lakin bu seferki kaçışı uzun periyodik olmuyor ve kendi isteğiyle, sadece karnı acıktığında da olsa, köye orta ara dönmeye başlıyor.

Üç yılın akabinde 1800’de çocuk, bu sefer tabiata bırakılmamak üzere son sefer yakalanıyor.

Köylüler tarafından bakılan çocuk, Napolyon’un kardeşi Lucien Bonaparte’nin kulağına kadar gidince, kendisini incelemesi için uzmanlar görevlendiriliyor. Uzmanlar çocuğun kesinlikle konuşmadığını ve sadece hayvanlara benzeri garip garip sesler çıkardığını, tekrar tıpkı hayvanlar üzere el ve ayakları üzerinde yürüdüğünü raporluyor. Victor ismini bu devirde alan çocuğun yaklaşık 11-12 yaşında olduğu ve ergenliğe yeni girdiği anlaşılıyor.

Victor, periyodun ünlü hekimlerinden olan Jean-Marc-Gaspard Itard tarafından eğitime alınıyor.

Olay hem köylüler, hem de Fransa’nın öteki yerlerindeki beşerler tarafından ilgiyle takip edilmeye başlanıyor ve her gün yüzlerce ziyaretçi çocuğu görmek için bulunduğu konuta akın ediyor. Yemek yemek ve uyumak haricinde bir şeyle ilgilenmeyen, saldırgan ve her an tetikte hallerine devam eden, dikkatini hiçbir şeye veremeyen, sıcak ve soğuk ayrımı bile yapamayıp patates yemek için elini kaynar suya tekraren daldıran Victor’un eğitimi, ağır bir biçimde sürdürülüyor.

Birinci gelişim, aylar sonra meydana geliyor.

Evvel sıcak ve soğuğu ayırt etmeye başlayan Victor, devamında banyo yapmadan evvel suyun sıcaklığını denetim etmeye, üşüdüğünde kendisini sıcak tutacak battaniyelerin altına girmeye ve huzurlu hissetmek için insanlara sarılmaya başlıyor. Bunu takiben de birinci sefer ağladığı görülüyor. Daha sonra okuma yazma eğitimi verilmeye çalışılsa da, 5 yıllık eğitimin akabinde bile sadece birkaç kelimeyi anlayıp ayırt edebilir hale geliyor. Konuşmayı ise hiçbir vakit başaramıyor; yalnızca bir papağana benzeri halde kimi sözleri her durumda söyleyebilmeyi başarabiliyor.

Çocuğun bir mühlet sonra empati geliştirmeye başladığı da görülüyor.

Bakıcısının kocasının vefatının akabinde bir akşam yemeğinde sofraya alışkanlıktan her akşam koyduğu sayıda tabak koyan çocuk, bakıcısının hüngür hüngür ağlamaya başlamasının akabinde tabağı masadan çabucak kaldırıyor ve bir daha asla koymuyor. İnsanların ağlamalarının olumsuz bir his yahut durumla bağlantılı olabileceğinin şuurunda olması ve buna bağlı olarak davranışını değiştirmesi, empatiye sahip olduğuna işaret ediyor.

6 yıllık bir sürecin akabinde eğitim sonlandırılıyor.

Eğitiminin bitişinin akabinde yaklaşık yirmi yıl kadar daha yaşayıp 40 yaşında hayata veda eden Victor’un kıssası de böylelikle tamamlanmış oluyor. Akıllarda ise çocuğun tabiata kaç yaşında bırakıldığı, sağ kalmayı nasıl başardığı üzere sorular kalıyor.

Victor’un yaşadıklarından çıkarılan kıymetli sonuçlardan biri ise lisan kullanımının gelişiminde, ‘kritik süreç‘ denen bir devrin bulunduğu ve buna nazaran muhakkak bir yaştan sonra, lisana hiç maruz kalmayan bir beşere asla lisanın öğretilemeyeceğini argüman eden bir teori kalıyor. Victor’un öyküsünü daha ayrıntılı öğrenmek isterseniz, The Wild Child isimli sineması izleyebilirsiniz.

Kaynaklar: NYTimes, French Culture

Bu Yazı İçin Ne Düşünüyorsun?

Yorum Yap
Giriş Yap
Yazı Ekle